ULICA KALISKA - ODCINEK ZACHODNI
(dawniej "Nowy Świat")
SIEDZIBA POCZTY

 

 

  
        
 
        
                         budynek główny poczty w latach I wojny światowej, kiedy mieściły
                                                           się tu koszary niemieckie
                                            
  (pocztówka ze zbiorów Hieronima Krauze)

          

                                     widok na pocztówce z lat okupacji hitlerowskiej
                                                   
(ze zbiorów Hieronima Krauze)

                
   
   
                                              stan po rozbudowie w latach II wojny światowej 
                                                          (Muzeum Rzemiosła Tkackiego)

  

                stan obecny, po ostatniej, powojennej modernizacji z lat 80. - 90. XX wieku
                                                                                 (MG)
                                           

SIEDZIBA
URZĘDU POCZTOWEGO

Budowę ekspedycji pocztowej
z poczhalterją rozpoczęto już
w 1819 roku, a ukończono w 1826. Wówczas przeniesiono tu całą instytucję z pobliskiej osady Muchlin. Pierwotnie w centrum nowego założenia znajdował się gmach główny – tzw. dom pocztowy, stojący w miejscu obecnego budynku. Prostopadle doń zlokalizowano stajnie, wozownie i spichlerz.
Budowle posiadały spójny charakter architektoniczny, utrzymany
w nurcie klasycystycznym; cechował je osiowy układ przestrzenny i charakterystyczne dla zgrupowanie całego zespołu
w czworobok; na sąsiednich działkach wyrosły korespondujące z architekturą poczty domy tkackie

Przed domem pocztowym zaplanowano obszerny plac.

Po wzniesieniu poczty parokrotnie zatrzymywał się tu Fryderyk Chopin w czasie swych podróży, także podczas ostatecznego wyjazdu z Królestwa Polskiego w 1830 roku - na krótko przed wybuchem powstania
listopadowego.
 

W drugiej połowie XIX wieku siedzibę poczty przebudowano, nadbudowując dawny budynek główny o piętro; połączono go też piętrowym łącznikiem
z zabudowaniami po wschodniej stronie posesji. Budynek przypominał wówczas nieco inne miejskie kamienice, jednak nie posiadał rozbudowanego detalu. Rozwijające się miasto potrzebowało nowej, większej siedziby, jednak stację pocztową jedynie przebudowywano i powiększano, nie wznosząc nowego gmachu.


Z kolei L.L.Kruszyńskiemu zawdzięczamy informacje o ówczesnej działalności samej instytucji: Kursujące po 2 razy dziennie dyliżanse pocztowe, w stronę Kalisza i Koła, stanowią główną komunikację. Pism perjodycznych, rozchodzących się z poczty w Turku, w roku 1890 było 350 egzemplarzy. Przed gmachem pocztowym stojące 2 wielkie i stare kasztany, zasługują na uwagę widza*.

W 1875 uruchomiono telegraf.

W okresie I wojny światowej armia niemiecka urządziła
w budynku poczty i telegrafu koszary. Wycofujące się 11 listopada 1918 roku oddziały oddały salwę do mieszkańców miasta – zginął wówczas nauczyciel miejscowego gimnazjum, Stanisław Kączkowski. Fakt ten upamiętnia tablica zamieszczona na fasadzie obecnej poczty. 

W latach 30. XX wieku planowano rozbudowę budynku, jednak zamysł zrealizowali dopiero Niemcy w czasie wojny, rozbudowując budynek o część zachodnią. Ujednolicono również dach wszystkich skrzydeł.

Po 1945 budowlę modernizowano, aż do jej stanu obecnego. W swych murach kryje ślady XIX. domu pocztowego.

* L.L.KRUSZYŃSKI, Zbiór prac, Turek 2007, str. 29-30.

(MG)

   START   HISTORIA    MAPY    ATLAS    BIBLIOGRAFIA 
WARSZAWA 1939    WŁÓCZYPIÓRO   LINKI

   M.Górzynski 2008