PLAC SIENKIEWICZA
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa,
św. Jana Chrzciciela

 

        



             
 
      okres II wojny światowej  (MRT - arch. Igły)                            zima 2006 (MG)

  WIĘCEJ ZDJĘĆ
 
    
  
okres międzywojenny - widok od strony Placu Sienkiewicza oraz prezbiterium z ołtarzem głównym (MRT)

       

   okres międzywojenny - uczniowie Mehoffera przy pracy               II wojna światowa
(MRT - arch. Igły)

    

     Dwa zachowane widoki kościoła św. Chrzciciela. Budowla z czasem straciła wyniosłą wieżę oraz
    typowo gotycki charakter. Zastąpiono ją wyniosłą świątynią w bazylikowym układzie i neogotyckiej stylistyce nawiązującej do gotyku polskiego (MRT; materiały UM).


   ZOBACZ  GALERIĘ  WNĘTRZ
   PROJEKT  PIERWOTNY
RYSUNEK REKONSTRUKCYJNY DAWNEJ ŚWIĄTYNI
WIDOK Z WIEŻY
 


  
BUDOWA:
1905-1913
ARCHITEKCI:
Konstanty
i Jarosław Wojciechowscy, obok
J.P. Dziekońskiego główni architekci "gotyku narodowego" na ziemiach polskich.

STYL:
neogotyk ceglany,
            wiślano-bałtycki

POLICHROMIE I WITRAŻE:
1933-1939 Józef Mehoffer
lata 50. S. Powalisz (witraże transeptu)


  Historia
erygowanej przez arcybiskupów gnieźnieńskich parafii katolickiej w Turku sięga prawdopodobnie wieku XIII-go. Wówczas to powstał pierwotny, drewniany kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, spalony być może podczas najazdu krzyżackiego w 1331 roku. Nowa, murowana świątynia o formach gotyckich posiadała już wysoką wieżę frontową.  W pobliżu kościoła parafialnego, po jego północnej stronie,  znajdowała się także niewielka kaplica pod wezwaniem św. Leonarda – znana tylko z archiwalnych sprawozdań wizytacyjnych, a rozebrana pod koniec XVIII-go wieku.

     W maju 1813 roku podczas pożaru wywołanego przez żołnierzy napoleońskich kościół św. Jana został ciężko uszkodzony, a w grudniu 1839 roku runęła wieża świątyni. Odbudowa zatraciła pierwotny wygląd i kształt budowli, restaurowanej ponownie w latach 70. XIX wieku.

     Wzrost liczby parafian w kolejnych latach wymusił prowadzone przez ks. Michała Orzechowskiego starania o budowę nowego kościoła. Kiedy w 1904 roku związano komitet budowy, sprawa była już przesądzona – cenny zabytek zostanie częściowo rozebrany, by na jego murach wznieść nowy kościół wg projektu Jarosława i Konstantego Wojciechowskich. Prowadzone od 1905 roku prace budowlane były niestety pozbawione odpowiedniego nadzoru, a wznoszone na fundamentach starej świątyni mury zaczęły pękać – tak w październiku 1906 roku nastąpiła katastrofa budowlana, po której wstrzymano prace, by wznowić je w fachowym wykonaniu zakładu Stanisława Pronaszki na wiosnę 1908. Jesienią 1909 zewnętrze mury świątyni zostały ukończone – po wstawieniu opraw okiennych z wrocławskiej pracowni J.Skrobieckiego, w wigilię 1909 roku odprawiono pierwszą mszę świętą. Kolejne lata to stopniowe wykańczanie i wyposażanie nowego kościoła – rok 1910 przynosi ozdobne posadzki i okna katedralne z pracowni F.Białkowskiego z Warszawy; także w warszawskiej pracowni J.Gronwalda zamówiono dębowe ołtarze. Roboty budowlane przy wieżach zakończono w 1913 roku – czas ten przyniósł jednakże poważną stratę dla miasta, jaką była śmierć księdza Michała Orzechowskiego.

    Konsekrowany w 1924 roku kościół w kwestii kosztów pochłonął blisko 125 tysięcy rubli.

    Oddzielny okres przypada na lata trzydzieste, kiedy to z inicjatywy niezwykłego człowieka - prałata dr Józefa Florczaka do Turku zaproszono Józefa Mehoffera. Zespół dekoracyjny powstał w latach 1933-1939; składa się z witraży, bogatej polichromii, obrazów drogi krzyżowej, pozłacanych z polecenia Mehoffera ołtarzy. Ostatni zespół witrażowy - z wizerunkami świętych - został zaprojektowany dla okien naw bocznych w roku 1939 i jego realizacja miała miejsce dopiero na początku XXI wieku według oryginalnych projektów.

    W latach 50. XX wieku w ramionach transeptu pojawiły się kolejne witraże poznańskiego artysty S.Powalisza.

    Na przełomie wieków rozpoczęła się gruntowna renowacja zewnętrznej, jak i wewnętrznej szaty gmachu połączona z przywracaniem oryginalnego, częściowo zatartego podczas przemalowań wyglądu świątyni.
(MG)

   START   HISTORIA    MAPY    ATLAS    BIBLIOGRAFIA 
WARSZAWA 1939    WŁÓCZYPIÓRO   LINKI

   M.Górzynski 2006